Zonneboiler

Zonneboiler als alternatief voor aardgas

We willen met z’n allen van het aardgas af in Nederland maar dat heeft de nodige voeten in de aarde. Heel Nederland is verslaafd aan aardgas en hoe zorg je nu dat in 2030 een kwart van de woningen van het gas af is zoals de doelstelling luidt? Een goed alternatief voor het verwarmen van woningen en bedrijfspanden is de zonneboiler.

Waar zonnepanelen stroom leveren, levert de zonneboiler warm water, door zonne-energie opgewekt en is daarmee een milieuvriendelijk alternatief voor aardgas. Energie uit zonneboilers is een voorbeeld van directe verwarming in tegenstelling tot zonnepanelen, die leveren elektriciteit die later nog in warmte moet worden omgezet.

Uit financieel oogpunt én uit milieu oogpunt is een investering in zonnepanelen het meest effectief. Toch is een zonneboiler een goede overweging in onderstaande situaties:

  • Je hebt al zonnepanelen op je dak en daarmee je stroomvoorziening al groen maar je wilt ook je warm water milieuvriendelijk maken.
  • Je dak is te klein voor zonnepanelen maar je hebt wel ruimte voor zonnecollectoren.
  • Je hebt een mooi groot dak, alleen dit kun je voor zonnepanelen onvoldoende gebruiken omdat er teveel schaduw op ligt; er is echter wel voldoende zon voor zonnecollectoren.
  • De gasprijs wordt de komende tijd zwaarder belast ten gunste van de belasting op elektriciteit.
  • Je huidige CV-ketel is aan vervanging toe. Gelijktijdig aanleggen met zonneboiler bespaart geld.

In die gevallen is een zonneboiler een goede investering. Maar zoals zonnepanelen niet alleen de panelen betreft maar ook met omvormers en stroomleidingen voorzien zijn zo is ook de zonneboiler een begrip voor een aantal samenwerkende componenten. Een zonneboiler bestaat uit:

  • Zonnecollector en zonnecollectoren op het dak.
  • Een voorraadvat of boiler voor opslag van het verwarmde water.
  • Leidingen voor koud- en warm water en een waterpomp.
  • De combiketel voor de na-verwarming.

De zonnecollector wordt op het dak geplaatst om warmte uit het zonlicht op te nemen en daarmee de vloeistof die door de zonnecollector loopt te verwarmen. Dit warme water wordt door de leidingen gepompt naar het voorraadvat waarbij het warmte via een warmtewisselaar wordt afgegeven aan het water in het vat.

Het koude water wordt weer richting collector gepompt om weer verwarmd te worden. In de zomer is dit water warm genoeg om zonder bijverwarming te gebruiken. De minimale temperatuur hiervoor is 60 graden en in de zomer kan de temperatuur van het water uit de zonnecollector wel oplopen tot 90 graden Celsius!

Echter in de winter is het onmogelijk om de minimale temperatuur van 60 graden te bereiken en daarom wordt de combi-ketel dan ingezet om het water op temperatuur te krijgen. Dit kan ook noodzakelijk zijn als de vraag naar warm water groter is dan het volume aan water dat aanwezig is in het voorraadvat.

Deze minimale temperatuur is niet alleen noodzakelijk om het huis aangenaam te verwarmen maar ook op uitbraak van de Legionella bacterie te voorkomen. Let op, er zijn boilers die alleen geschikt zijn om warm water te leveren voor douche en kraanwater (tapwater) en er zijn zonneboilers die ook het pand verwarmen, de zogenaamde zonneboilercombi.

Hoe groot moet de zonneboiler zijn?

De grootte van het voorraadvat hangt af van het watergebruik. En het watergebruik hangt af van de grootte en samenstelling van het gezin / de bewoners, de omvang van het pand en uiteraard het gedrag van de bewoners.

Een huis met veel tieners die graag lang onder de douche staan geeft een heel ander gebruik dan 2 bewoners die één keer per week kort douchen. Wil je het huis mee verwarmen dan vraagt dit uiteraard ook meer water en dus een groter voorraadvat. Voorraadvaten zijn er in omvang van 80 tot 300 liter en kunnen daarmee veel plaats innemen.

Het grootste vat is bijna manshoog. Als vuistregel kun je uitgaan van 100 liter per 2 personen. En hoe meer water er verwarmd moet worden hoeveel temeer collectoren nodig zijn. De omvang van een gemiddelde collector is zo’n 3 m2, die past al snel op een dak. Bij een vat van 300 liter zijn al snel 3 collectoren vereist om die hoeveelheid water te verwarmen. Wanneer mogelijk installeer je het voorraadvat in de buurt van de combi-ketel.

Niet alle combi-ketels zijn geschikt om na te verwarmen. De ketels die geschikt zijn beschikken over het Gaskeur NZ-label. Waarbij NZ staat voor Naverwarming Zonneboiler. Deze ketels zijn met name geschikt omdat ze ook de hoge watertemperatuur tot 85 graden aankunnen die de zonnecollector aanlevert aan de boiler.

Mocht je een gewone CV-ketel gebruiken in combinatie met een zonneboiler dan bestaat het gevaar van oververhitting. Soms is er nog een ombouwsetje nodig om een ketel met NZ-label aan te laten sluiten op een zonneboiler. Informeer bij je installateur. Zonneboiler en combi-ketel hoeven trouwens niet van hetzelfde merk te zijn. Alle merken werken probleemloos met elkaar samen.

Zonneboiler

Soorten zonneboilers

Voor Nederland zijn eigenlijk maar twee soorten van belang. De boilers met het drukgevulde systeem en de boilers met het terugloopsysteem. Bij het eerste systeem heb je antivries nodig, bij een terugloopsysteem is dat niet nodig.

Bij dat systeem loopt de transportvloeistof namelijk automatisch terug naar het boilervat als de zonneboiler buiten werking is. Als jouw omstandigheden het toelaten om een boiler met terugloopsysteem te gebruiken dan ben je goedkoper uit met dat systeem omdat dit minder onderhoud vergt. Bepalend is de plaats van het boilervat ten opzichte van de collector.

Heb je een vergunning nodig?

In z’n algemeenheid heb je geen vergunning nodig voor een zonneboiler mits je voldoet aan de eis dat de zonnecollector niet buiten de dakrand mag steken en voor platte daken geldt dat ze niet te dicht bij de rand opgesteld mogen worden.

Ook als je een rijksmonument hebt of beschermd stads- of dorpsgezicht ben je vaak vergunning plichtig. Vooraf informeren bij je gemeente scheelt mogelijke teleurstelling achteraf. Dit zijn overigens dezelfde eisen als die aan zonnepanelen worden gesteld.

Subsidie voor zonneboilers

In tegenstelling tot zonnepanelen stimuleert de landelijke overheid het gebruik van zonneboilers met de zogenaamde ISDE subsidie. Deze subsidie is afhankelijk van de omvang van de boiler maar indicatief kun je rekenen op een bedrag van rond de € 500,- per boiler. Deze subsidie wordt alleen verstrekt als het systeem is aangelegd door een erkende installateur en als de zonneboiler voldoet aan bepaalde energieprestaties. Voor alle detailinformatie verwijs ik je graag naar de RVO-website.

Op deze website van RVO vind je ook de lijst met merken en types zonneboilers die voor deze subsidie in aanmerking komen inclusief een indicatie van het bijbehorende subsidiebedrag. Let op, zoals nu voorzien loopt de subsidie tot eind 2020.

Wat kost een zonneboiler?

Zoals altijd, dat hangt af van de omstandigheden en de grootte van het systeem. Reken voor een huishouding op een investering van € 2.000 – € 4.000,- aan materialen waarbij de installatiekosten beginnen bij € 500,- en redelijkerwijs kunnen lopen tot zo’n duizend euro. Als je dus geluk hebt kun je de installatiekosten betalen uit de ISDE subsidie.

Hoewel een zonneboiler een zeer verantwoorde investering kan zijn blijft de basisregel dat niets goedkoper is dan eerst gas besparen. Alle gas dat je niet gebruikt is directe winst. Een huis eerst goed isoleren en dan kijken naar de aanschaf van een zonneboiler is de meest effectieve manier als je je huis op deze manier wilt verwarmen. Het voorkomt ook dat je een te groot systeem koopt omdat de vraag naar warmte is afgenomen door de isolatie.