Omvormer zonnepanelen, welke 6 punten zijn belangrijk?

Omvormer zonnepanelen, wat is het en wat doet het?

Een omvormer is een zeer belangrijk onderdeel van je zonne-energiesysteem. Maar wat doen ze precies? En waar moet je op letten?

Omvormers zetten de gelijkstroom die zonnepanelen opwekken om in bruikbare wisselstroom (ook wel netstroom genoemd) voor ons huis of bedrijf. Brengen je zonnepanelen meer energie op dan dat je verbruikt? Het overschot aan energie dat al door een omvormer is omgezet in wisselstroom, kan dan worden uitgewisseld met de energieleverancier. Dit overschot kun je salderen. Dus ook al gebruik je deze energie op dat moment niet zelf, je verrekent het met de energie die je op andere momenten aan het stroomnet onttrekt.

Feitelijk verkoop je deze stroom dus tegen dezelfde prijs als de stroom van de energieleverancier. En dat is heel voordelig omdat je dan niet alleen de kale stroomprijs krijgt maar de complete stroomprijs inclusief belastingen en heffingen! Het kabinet heeft net besloten de afbouw van de salderingsregeling opnieuw uit te stellen, nu naar 2025.

Welke omvormer zonnepanelen?

Er is een enorme hoeveelheid aan merken en soorten verkrijgbaar. Niet alleen zijn er verschillende merken in de handel, per merk zijn er ook nog verschillende typen. Het kiezen van de juiste omvormer is dus zeer belangrijk. Wat de juiste voor je zonne-energiesysteem is, is afhankelijk van verschillende factoren. Efficiëntie is het belangrijkst.

Wist je dat een omvormer voor zonnepanelen efficiënter werkt naarmate deze zwaarder belast wordt? Dat is één van de redenen waarom je een lichtere omvormer moet kiezen dan de maximale productie van de zonnepanelen. Andere redenen hiervoor vind je hieronder bij punt 1. Het vermogen. Het kiezen van een lichtere omvormer heet onderdimensionering. Sommige kiezen voor 10%, anderen voor 20%. Zoals hieronder uitgelegd hangt dit sterk af van de omstandigheden welke mate van onderdimensionering je het beste kiest.

Naast efficiency is de verwachte levensduur met bijbehorende garantie nogal belangrijk. Een omvormer zonnepanelen is vaak de zwakste schakel in het hele systeem. Een goede garantie vermijdt veel kosten.

Update juni 2022: Gezien de enorme vraag naar zonne-energiesystemen én de schaarste aan chips kunnen veel leveranciers niet voldoen aan een snelle levering. Dat zit met name vast op de omvormer, zonnepanelen zijn op dit moment goed leverbaar. Met name de kleine dealers hebben moeite om omvormer zonnepanelen te leveren waarbij levertijden van 3 – 6 maanden heel normaal zijn. Informeer dus naar de levertijden om teleurstellingen te voorkomen. Vooral TSMC, als grootste fabrikant van deze chips heeft last van leveringsproblemen. Dat komt niet alleen door een grote stroomstoring van half april 2022, maar ook door tekort aan water in Taiwan. Per chip wordt 37 liter water gebruikt in de verschillende fasen van het productieproces.

SMA omvormer zonnepanelen

Selectiecriteria bij omvormer zonnepanelen

1. Het vermogen

Het eerste selectiecriterium bij het kiezen van een omvormer is dat hij goed afgestemd moet zijn op het totale vermogen (aantal panelen x het piekvermogen per paneel) van je zonne-energiesysteem. Als je dit eenmaal bepaald hebt wordt de keuze al een stuk gemakkelijker. Vervolgens is de indeling van de zonnepanelen op het dak belangrijk. In welke richting liggen de zonnepanelen? Onder welke hellingshoek zijn ze geplaatst? En vangen bepaalde panelen misschien schaduw? Dan kun je in veel gevallen volstaan met een lichtere omvormer zonnepanelen.

2. Schaduw

Het kan zijn dat uw panelen in de loop van de dag gedeeltelijk in de schaduw komen te liggen omdat omringende bomen hun invloed doen gelden of een belendend pand, schoorsteen of dakopbouw schaduw geeft. In die gevallen is het verstandig om de zonnepanelen die gelijktijdig in de schaduw komen te liggen, op een aparte string aan te sluiten in de omvormer zodat niet alle zonnepanelen gelijktijdig onderpresteren. Het systeem is namelijk zo sterk als de zwakste schakel omdat de panelen in serie geschakeld zijn. Door die serie inschakeling ziet de omvormer alle panelen op dezelfde string als één groot zonnepaneel. Houd er wel rekening mee dat er een minimaal aantal panelen per string nodig is om stroom te leveren.

De hoogte van het vermogen van zonnepanelen hangt vooral af van de kracht van de zon. Wanneer afzonderlijke zonnepanelen van een string in de schaduw komen te liggen, leidt dit tot een grote wijziging van de elektrische eigenschappen. Ieder zonnepaneel heeft een individueel vermogenspunt, waarop deze het hoogst mogelijke elektrische vermogen kan afgeven.

Dit is het zogenaamde Maximum Power Point (MPP). De string heeft nu meerdere zonnepanelen met verschillende maximale vermogenspunten. Daarbij speelt de omgevingstemperatuur ook nog mee. Hoe meer het paneel verwijderd is van de optimale omgevingstemperatuur hoe minder ook de opbrengst.

Om het rendement te verbeteren maken ze gebruik van een MPP tracker. Deze zorgt ervoor dat de zonnepanelen altijd op het optimale vermogenspunt worden gebruikt. Wanneer de zonnepanelen op deze wijze worden aangestuurd, kan deze het bij elke zonne-­instraling het dan maximaal beschikbare vermogen zo goed mogelijk benutten.

Dit betekent voor de omvormer dat de panelen misschien wel een hoger piekvermogen hebben dan hij aan kan, maar dat dit piekvermogen gezien de ligging en eventuele schaduw toch niet wordt gehaald. Een lichtere versie is voor jouw situatie dan voldoende. En dan dus de beste koop. Bij veel zonnepanelen op het dak is het gebruikelijk dat je deze aansluit op meerdere omvormers.

3. Plaatsing

Waar moet je om denken bij het plaatsen?

Allereerst produceert een omvormer zelf ook warmte. Zorg ervoor dat hij dus niet in de zon staat. Als deze zijn warmte niet kan afvoeren daalt het rendement en verkort je z’n levensduur. Ook produceren omvormers zonnepanelen met transformator  het nodige geluid, zeker de oudere exemplaren. Plaats deze dan op een plek waar je je niet stoort aan het geluid op een zonnige dag. Of beter nog, kijk in de specificaties hoeveel decibel de omvormer maximaal produceert. Vrijwel elke omvormer heeft een eigen groep nodig in de stoppenkast. Ook wordt dan vaak de oude meter vervangen door een slimme meter die terug levering naar het net ondersteunt. Je installateur regelt dit vaak zelf met het energiebedrijf.

4. Garantie

Hoe lang gaat een omvormer zonnepanelen mee?

Daar waar zonnepanelen zeker 25 jaar een gegarandeerde opbrengst hebben en vaak wel 30 á 35 jaar functioneren is de omvormer een meer kritisch onderdeel van je totaalsysteem. Ga er maar van uit dat je in de totale levensduur van het zonne-energiesysteem van 30 jaar je alle omvormers minimaal één keer vervangen hebt. Goede omvormers worden geleverd met een garantie van 10 jaar. Technisch is een levensduur van rond de 15 jaar te verwachten.

Speelt schaduw op uw zonnepanelen een rol?

5. Monitoring opbrengst omvormer zonnepanelen

Hoe monitor je de opbrengst van je zonnepanelen?

De opbrengst van je zonne-energiesysteem kun je volgen via een app die gratis bij de omvormers geleverd wordt. Deze app installeer je op je PC, tablet of smartphone. De meeste varianten hebben daartoe een ingebouwde WiFi waarmee ze met de buitenwereld communiceren. Ze seinen hun gegevens naar een portal waarbij je de gegevens kunt uitlezen met je app. Zo volg je de opbrengst van je systeem real-time en zie je hoeveel opbrengst je per dag/week/maand of jaar hebt gehad.

Vaak zie je ook de stroombesparing in euro’s. Wil je meer gedetailleerde informatie dan log je in op het portal waar je meer details vindt over de opbrengst van je systeem. Hoeveel CO2 je al hebt bespaard en hoeveel Kw je al hebt terug geleverd aan het net. In de portal kun je ook zien of bepaalde panelen nog voldoende presteren. Door een technische storing of vuiligheid kan het zijn dat de opbrengst niet optimaal is. Een ingreep is dan geboden. Wat je precies kunt zien in de portal is afhankelijk van het merk.

Als het goed is helpt de installateur met de installatie van de app en de koppeling met de omvormer. Door eenmalig in te loggen met een wachtwoord kun je op elk moment van de dag je opbrengst zien op je telefoon of tablet.

6. Hoe omvormer, zonnepanelen op een groep aansluiten?

Zonnepanelen sluit je altijd aan op een schone groep. Tenzij je slechts 500W omvormer gebruikt maar dat is het equivalent van twee zonnepanelen. De stop van deze groep in de meterkast bepaald het vermogen dat je hier maximaal op kunt aansluiten. Standaard zit in de meeste huizen een 16A stop, dat correspondeert met een maximaal vermogen van 3.680 Watt. Hoeveel panelen je dan om de juiste omvormer kunt aansluiten hangt af van het Wp van het paneel. Bij 300 Wp panelen kun je veilig zo’n 15 panelen aansluiten.

Heb je een 25A stop dan is 5.750 Watt het maximum aantal 300 Wp panelen 23 stuks. Dit zijn indicatieve aantallen, afhankelijk van de ligging, hellingshoek en de locatie in Nederland. Aan de kust is het rendement van de panelen hoger dan in het binnenland. Liggen er altijd wel wat panelen in de schaduw dan kun je dus meer panelen aansluiten op een groep. Dat geldt al helemaal als de panelen Oost-West liggen.

Je kunt bij meer panelen besluiten je groepzekering te verzwaren. Dit kan echter niet onbeperkt en is mede afhankelijk van de hoofdzekering in je groepenkast. Wil je weten welke hoofdzekering je hebt? Je jaarnota van je energieleverancier vermeldt de sterkte van je hoofdzekering. Het aantal ampères van de hoofdzekering / 1,6 geeft de maximale sterkte aan van je groepzekering.

Kun je je hoofdzekering ook verzwaren? Jazeker, maar vraag aan je leverancier of het vastrecht dan ook wordt verhoogd. Meestal kun je zonder kosten van 25A naar 35A. Maar stappen hoger naar 40A of 3-fasen betekent in de praktijk ook een hoger vastrecht. Even uitrekenen of dat opweegt tegen de meeropbrengst van de extra panelen. Behalve een hoger vastrecht zijn 3-fasen omvormers in het algemeen ook duurder dan een exemplaar die gemaakt is voor 1-fase. Ook heeft een 3-fase omvormer meer koeling nodig en is dus potentieel lawaaieriger door de ventilator.

En let dan ook even op of de stoppenkast wel is ingericht voor zwaarder gebruik dan 40A. Veel stoppenkasten zijn ontworpen om gebruikt te worden tot 40A. Vraag het je leverancier of de stoppenkasten dat dus aankan.

Merken omvormer zonnepanelen

Er zijn meerdere merken op de markt, inmiddels meer dan 300. Daaronder zeer bekende merken waarvan je mag verwachten dat ze over een aantal jaren nog bestaan en wazige merken in China waarvan je maar moet afwachten of ze de garantieverplichtingen kunnen nakomen. SolardEdge uit Amerika en SMA uit Duitsland zijn voorbeelden van bekende merken met een goede ondersteuning. Zoals gezegd is de omvormer vaak het zwakste punt in het hele zonne-energie systeem, goede ondersteuning en garantie is dan key.

Daarbij is het ook van belang om te kiezen voor een gerenommeerde installateur. Wanneer je na enkele jaren een beroep doet op de garantie is het wel handig dat de installateur nog bestaat. Of dat hij is aangesloten bij een garantiefonds die zijn verplichtingen overneemt in geval van faillissement van de installateur. Stichting Garantiefonds ZonneEnergie is zo’n fonds. Je moet dan wel zorgen dat je een geldig garantiecertificaat kunt overleggen. Meer informatie vind je op szge.nl

Nieuwe ontwikkelingen bij omvormer zonnepanelen

De ontwikkeling bij omvormers staan niet stil. Waren ze eerst bedoeld om efficiënt de gelijkstroom van de panelen om te zetten naar wisselstroom van het stroomnet, nu zijn nieuwe modellen geschikt om thuisbatterij, omvormer en andere elektrische apparaten zoals wasmachine en elektrische auto efficiënt te laden. Met name SolarEdge is ver met deze ontwikkeling.

De SolarEdge 3-fase Energy Hub omvormer met backup interface kan bij een stroomstoornis snel automatisch schakelen naar de thuisbatterij. Ook kan het systeem minder stroom afleveren aan het stroomnet als het net te vol is en afschakeling dreigt. Met de SolarEdge home kan het systeem besluiten de stroom aan het net terug te leveren terwijl bij lage stroomprijzen de wasmachine aangeschakeld wordt of de thuisbatterij wordt opgeladen.

Certificeringen omvormer zonnepanelen

CE-keurmerk

Het CE-keurmerk is verplicht bij elektronische apparaten en dus ook voor omvormers. CE (Conformité Européenne) betekent namelijk dat het product aan de Europese wetgeving voldoet. Het keurmerk is verplicht, aangezien ze vallen onder de groep “Ecologisch ontwerp voor energie-gerelateerde producten”.

TÜV keurmerk

Omdat Duitsland één van de koplopers is op het gebied van zonne-energie, is het Duitse TÜV-certificaat één van de meest vooruitstrevende certificaten. Het keurmerk wordt gegeven aan omvormers die een test hebben doorstaan op het gebied van opbrengst, prestaties, levensduur en veiligheid.

VDE keurmerk

Het VDE keurmerk wordt gegeven als een product voldoet aan de strenge eisen die zijn opgesteld door onze Duitse buren, VDE betekent ‘’Verband der Elektrotechnik’’ en is de Duitse variant voor het KEMA keurmerk. Bijna twee derde van alle Duitse elektronische producten heeft dit keurmerk dat ook van toepassing is op omvormers voor zonne-energie.

IEC keurmerk

Omvormers dienen te voldoen aan de geldende normen zoals de IEC 61727:2004. Het IEC (International Electrotechnical Commission) keurmerk wordt gegeven, wanneer deze bepaalde testen heeft doorlopen die conform zijn aan de normen voor de veiligheid van elektrische apparatuur volgens het IEC. Meestal gaat dat goed bij Europese omvormer, maar sommige Aziatische of Amerikaanse varianten beschikken soms niet over de juiste certificeringen.

Ze worden getest op onder andere duurzaamheid, betrouwbaarheid, vele weersomstandigheden en het verloop van het rendement door de jaren heen.

Omvormer zonnepanelen certificaten logo's